 |
| |
My Blog |
|
|
| |
Key Links |
|
|
|
| |
News › Làm gì khi tác phẩm nhiếp ảnh bị vi phạm bản quyền? (Tiếp theo) |
|
|
|
Bức ảnh "Nụ hôn của gió" (Nguyễn Thế Long) bị lấy làm tranh cổ động
PV: Xin Luật sư cho biết, để đánh giá mức độ vi phạm bản quyền nhiếp ảnh phải dựa vào cơ sở nào?
LS PTL: Để đánh giá mức độ vi phạm bản quyền nhiếp ảnh nói riêng và các đối tượng của quyền sở hữu trí tuệ nói chung là rất khó khăn và đôi khi mang cả tính chất nhạy cảm. Luật pháp trên thế giới cũng như luật pháp VN về bản quyền tác giả cũng chỉ đưa ra những tiêu chí để đánh giá chứ không đặc định hóa cụ thể. Theo đó, việc vi phạm bản quyền là hành vi sử dụng, sao chép phần cơ bản và trọng yếu của tác phẩm. Trích Thông tư Hướng dẫn thực hiện Nghị định số 76/CP ngày 29/11/1996, Nghị định số 60/CP ngày 6/6/1997 của Chính phủ hướng dẫn thi hành một số quy định về quyền tác giả trong Bộ luật Dân sự: “Sao chép tác phẩm là việc thực hiện lại phần trọng yếu hoặc toàn bộ tác phẩm dưới bất kỳ hình thức vật chất nào. Sao chụp tác phẩm được hiểu là hành vi sao chép y nguyên tác phẩm hoặc một phần tác phẩm bằng cách photocopy, chụp ảnh hay các cách thức tương tự khác”.
Tuy nhiên, thế nào là phần “cơ bản” thế nào là phần “trọng yếu” cũng là những khái niệm khá trừu tượng đòi hỏi sự đánh giá thực sự chuyên môn và công minh của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Hiện nay Cục Bản quyền tác giả là cơ quan Nhà nước có chức năng đánh giá và giám định vi phạm trong lĩnh vực bản quyền tác giả.
PV: Luật sư có thể hướng dẫn: Khi nhận biết được tác phẩm của mình bị vi phạm thì tác giả cần làm gì? Thực hiện những gì để bảo vệ quyền lợi của mình?
LS PTL: Quyền tác giả phát sinh ngay khi tác phẩm được tác giả sáng tạo nên. Do vậy, khi tác giả phát hiện ra tác phẩm của mình bị vi phạm thì tác giả có thể trao đổi với bên vi phạm yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm. Ngoài ra tác giả có thể tiến hành lựa chọn một trong hai biện pháp: dân sự hoặc hành chính.
Biện pháp dân sự tức là kiện ra tòa án dân sự để giải quyết. Biện pháp hành chính là đề nghị Thanh tra Sở Văn hóa Thông tin tại các địa phương và Thanh tra Bộ VHTT xem xét giải quyết.
PV: Khi xảy ra tranh chấp bản quyền, vụ việc được đưa ra tòa án thì tác giả ảnh sẽ được đền bù theo tiêu chí nào?
LS PTL: Khi việc tranh chấp bản quyền được đưa ra Tòa án dân sự để giải quyết thì nguyên tắc đầu tiên của Tòa án dân sự là thỏa thuận đền bù. Trong trường hợp không thể thỏa thuận được thì tòa án đưa ra phán quyết. Tuy nhiên để chứng minh được giá trị thiệt hại thực tế thì quả là điều khó khăn. Vì việc vi phạm bản quyền không chỉ đơn thuần là những thiệt hại giá trị kinh tế mà còn có thể là những giá trị tinh thần.
PV: Muốn khẳng định quyền sở hữu về một tác phẩm nhiếp ảnh, tác giả cần phải làm thủ tục gì?
LS PTL: Như đã nói, quyền tác giả được hình thành ngay khi tác phẩm được tác giả sáng tạo ra, không cần phải chờ đợi bất kỳ một thủ tục nào khác, có tiến hành đăng ký bản quyền hay không tùy thuộc vào sự lựa chọn của tác giả. Tuy nhiên, việc đăng ký bản quyền tác giả sẽ giảm thiểu những rủi ro và tranh chấp trong việc xác minh chủ sở hữu và quyền tác giả. Việc đăng ký bản quyền sẽ tạo cho tác giả chứng cứ rất quan trọng khi giải quyết các tranh chấp thông qua các Giấy chứng nhận bản quyền tác giả.
Nếu khi tranh chấp, tác giả không có văn bằng bảo hộ thì tác giả cần có các yếu tố khác để chứng minh. Ví dụ: Có phim gốc, file ảnh gốc còn nguyên thông tin EXIF được tạo ra từ máy ảnh KTS về serial máy ảnh, ống kính, các thông số kỹ thuật… (tuy nhiên những thông tin này đều có thể bị sửa đổi hoặc làm giả được). Một yếu tố khác cũng sẽ được sử dụng như việc làm chứng của những người cùng đi chụp, họ đều có những tác phẩm tương tự có cùng địa điểm, thời gian, hoàn cảnh…(yếu tố này khó sử dụng khi hai tác giả trong nhóm lại là hai bên của vụ tranh chấp về tác phẩm chụp cùng hoàn cảnh, thời điểm). Hoặc tác giả có thể dùng những ảnh liên quan của mình được chụp cùng lúc (cùng không gian, hoàn cảnh…) để minh chứng thời điểm sáng tác khi người vi phạm không thể đưa ra bằng chứng có lợi hơn cho họ…
Tốt nhất, khi có được những tác phẩm «quan trọng», thì tác giả nên đi đăng ký bản quyền, bởi tác phẩm đó sẽ có văn bằng bảo hộ do Cục Bản quyền tác giả (Bộ VHTT) cấp và sẽ là cơ sở quyết định khi có tranh chấp xảy ra.
Khi đăng ký bản quyền, tác giả cần làm bộ hồ sơ gồm hai bản của tác phẩm, đơn đăng ký và một bản mô tả tác phẩm. Nếu thông qua người đại diện thì tác giả phải có thêm giấy ủy quyền cho người đại diện, nếu là người thừa kế tác phẩm thì có giấy chứng minh người thừa kế hợp pháp, hoặc văn bản đồng ý của đồng tác giả trong trường hợp tác phẩm được sáng tạo bởi hai người (với nhiếp ảnh, trường hợp này thường không xảy ra). Tất cả các tài liệu này phải được viết hoặc dịch bằng tiếng Việt.
Chi tiết việc đăng ký bản quyền được quy định trong Điều 54 của Luật Sở hữu trí tuệ.
Thời hạn cấp: trong vòng 10 ngày kể từ khi nhận hồ sơ, cơ quan cấp phải có ý kiến trả lời người đề nghị. (Điều 56). Giấy chứng nhận bản quyền được cấp có giá trị trong lãnh thổ Việt Nam, có thể bị hủy bỏ bởi cơ quan cấp nếu phát hiện có vi phạm về thủ tục hoặc có dấu hiệu gian trá trong quá trình đăng ký. Tuy nhiên, Việt Nam đã tham gia Công ước Berne thì với giấy chứng nhận quyền sở hữu được cấp, tác phẩm được bảo hộ tại các quốc gia tham gia Công ước Berne. Trong trường hợp có nhiều ảnh thì có thể tập hợp thành bộ tuyển chọn để tiến hành đăng ký bản quyền để giảm chi phí. Lệ phí đăng ký bản quyền tác phẩm nhiếp ảnh được xếp vào nhóm thấp nhất với 50.000 đồng/mỗi tác phẩm.
PV: Hiện nay chưa có Trung tâm bản quyền nhiếp ảnh để đại diện cho những tác giả nhiếp ảnh bảo đảm quyền lợi của mình, nhưng nếu có thì theo Luật sư, Trung tâm này thuộc cơ quan nào quản lý? Tính pháp lý của Trung tâm này đến đâu?
LS PTL: Trung tâm bản quyền nhiếp ảnh không bắt buộc phải thuộc cơ quan nào cả. Người nghệ sĩ hoặc bất cứ cá nhân, tập thể nào đủ khả năng, đủ tin cậy có thể đứng ra thành lập trung tâm độc lập. Trung tâm này được các tác giả ủy quyền quản lý các tác phẩm. Tuy nhiên Hội NSNAVN nếu đảm nhận được việc này thì tốt quá. Tính pháp lý của trung tâm này sẽ dựa vào quy chế hoạt động và cơ sở ra đời của trung tâm.
PV: Khi hoạt động, Trung tâm bản quyền nhiếp ảnh dựa trên cơ sở nào để bảo vệ quyền lợi cho tác giả?
LS PTL: Xin được nhắc lại cơ chế hình thành tác phẩm, là khi tác phẩm ra đời tự thân nó đã được xác định bản quyền, mà không phụ thuộc vào việc có đăng ký hay không đăng ký bản quyền. Tuy nhiên, việc đăng ký là cần thiết và trở nên yếu tố quan trọng quyết định trong trường hợp xảy ra tranh chấp. Như vậy, Trung tâm này chỉ là nơi được tác giả ủy quyền để thay mặt mình giao dịch trong quá trình sử dụng ảnh. Trung tâm là kho lưu trữ ảnh để tìm kiếm nhanh chóng khi có nhu cầu sử dụng lớn. Vấn đề quan trọng là Trung tâm phải có đủ uy tín, khả năng liên hệ giữa tác giả và người sử dụng thông qua các cam kết. Đương nhiên, khi xảy ra tranh chấp bản quyền những tác phẩm được giao dịch qua Trung tâm thì tác giả sẽ được Trung tâm đứng ra đại diện bảo vệ quyền lợi cho mình.
Một điều tôi muốn nhấn mạnh là khi nhận ra tác phẩm ảnh của mình bị xâm phạm bản quyền, các nhà nhiếp ảnh không nên coi việc kiện tụng là quá khó khăn, hay tốn kém (thủ tục khởi kiện không mấy phức tạp, với mức án phí chỉ 50.000 đồng). Mà các tác giả nên coi đó là việc phải làm, phải khởi kiện để nhanh chóng chấm dứt việc lộn xộn trong việc vi phạm bản quyền nhiếp ảnh. Nếu như các tác giả nhiếp ảnh không ai đứng ra lên tiếng thì việc vi phạm sẽ vẫn tiếp diễn, gây thiệt hại cho chính những tác giả nhiếp ảnh.
PV: Xin cảm ơn Luật sư!
Bùi Hỏa Tiễn thực hiện
(Tạp chí Nhiếp ảnh)
Posted by buihoatien on Wednesday, May 28, 2008 (12:27:41) (4240 reads)
|
|
|
|
|
|
|
| "Làm gì khi tác phẩm nhiếp ảnh bị vi phạm bản quyền? (Tiếp theo)" | Login/Create an Account | 0 comments |
|
|
| The comments are owned by the poster. We aren't responsible for their content. |
|
|
|
|
|
|
|
Related Links |
|
|
|
Article Rating |
|
|
Average Score: 5
Votes: 2
|
|
|
|
Options |
|
|
|
|
